Rafine şeker ve şekerli içecekler diyetlerin ve Diyabet hastalığının bir numaralı yasağı olduğu için, şekerden vazgeçemeyenlerin bir numaralı tercihi diyet ürünler oluyor. Şekersiz diyet ürünler "0" şeker sloganı ve yapay tatlandırıcılarla hayatımızın her köşesine girdi. Sakızlar, sodalar, diyet dondurmalar, diyet tatlılar ve daha bir çok diyet ürün aspartamlı içeriğiyle market raflarında ve mutfaklarımızda bulunuyor.
Peki Aspartam Nedir? Aspartam, kimyasal formülü aspartil-fenilalanin-1-metil ester olan bir tatlandırıcıdır. Kimyasal olarak aspartat ve fenil alanin aminoasitlerinden oluşmuş bir dipeptidin metil esteridir. Çay şekerinden 180 kat daha tatlıdır.(http://tr.wikipedia.org/wiki/Aspartam)
Aspartam ve Diğer Yapay Tatlandırıcılar Diyetimizi ve Sağlığımızı Nasıl Etkiliyor?
Aspartamın insan sağlığına etkileri üzerine tartışmalar sürüyor. Kesin olarak kanıtlanmış bulgulardan biri Fenilketonüri hastalarının fenilanini metabolize edemedikleri için bu amino asitten fazla almamaları gerektiğidir. Bu hastalar fenilalanin adlı amino asidi sindiremedikleri için kanda ve diğer vücut sıvılarında biriken fenilalanin ve artıkları, beynini harab eder ve ileri derecede zeka özrüne, ve sinir sistemini ilgilendiren daha bir çok belirtilerin ortaya çıkmasına neden olur. Doğumu takiben yapılan taramalarda tespit edilebilen bu hastalık erken teşhis ve fenilanin içermeyen beslenme ile tedavi edilebilmektedir. Aspartam, Fenilketonüri adlı genetik bozuklukla birlikte beyin hasarına yol açabildiği için özellikle Amerika'da Aspartam içeren ürünlerin uyarı etiketiyle birlikte satılması zorunlu.
Fenilketonüri dışında, aspartam tüketiminin MS hastalığına benzer belirtiler gösteren Metanol zehirlenmesine neden olabildiği ve sistemik lupus adı verilen hastalığın da benzer şekilde tetiklendiği hakkında çeşitli görüşler ve araştırmalar bulunmakta. Bu konuda inceleyebileceğiniz Türkçe makaleler için birkaç link paylaşmak istiyorum.
Daily Mail gazetesinde yer alan bir habere göre, yapay tatlandırıcılar vücuda girdiğinde şekere benzer şekilde davranarak, bağırsaktaki glokoz emilimini gerçekleştiren sensörleri harekete geçiriyorlar. Sonuç olarak da vücut extra şeker işleyerek(aşırı insülin salınımı) kalori alıyor. Bu zaman içerisinde kilo kaybından çok kilo alımına neden oluyor. Araştırmacı Prof.Soraya Shirazi-Beeche, "Eğer birisi kilo vermek istiyorsa, yapay tatlandırıcıların yardımcı olacağını düşünmüyorum. Benim önerim doğal besinler almak ama bunları daha az tüketmek" diyor. (Makalenin tamamını ingilizce olarak http://www.dailymail.co.uk/health/article-1210838/On-diet-Then-away-sweeteners-help-pile-pounds.html adresinden okuyabilirsiniz.)
Sonuç olarak, aspartam, sorbitol, maltitol and xylitol, sakarin gibi tatlandırıcıların tamamen masum olduğunu söylemek mümkün değil. Şekerden vazgeçemediğimiz için yapay tatlandırıcı kullanmaktansa, şekerli ve gazlı içeceklerden uzaklaşmak ve günlük şeker tüketimimizi yavaş yavaş azaltmak kilo verebilmek ve sağlıklı beslenmek için daha mantıklı bir seçenek gibi görünüyor.
